30 năm trước, nhà máy năng lượng nguyên tử Chernobyl (Ukraine) phát nổ, tạo thành thảm họa hạt nhân kinh khủng nhất lịch sử loài người. Theo ước tính, Chernobyl đã giải phóng lượng phóng xạlớn hơn tới 400 lần so với quả bom được Mỹ thả xuống Hiroshima (Nhật) năm 1945.

Vụ cá chết ở miền trung: liệu có một Chernobyl thứ 2?

Đến năm 2011, thảm hoạ kép động đất - sóng thần tại Fukushima đã một lần nữa khiến Nhật Bản phải chịu hậu quả từ hạt nhân. Chính phủ Nhật buộc lòng phải xin lỗi cả thế giới và thải toàn bộ phần nước nhiễm xạ ra biển để cứu lấy người dân nơi đây.

Mối nguy hại nghiêm trọng tại Chernobyl

Một trong những mối nguy kinh khủng nhất từ phóng xạ là tác động đến cấu trúc di truyền của sinh vật sống. Nó có khả năng gây đột biến gene, thường là theo hướng tiêu cực, khiến cơ thể sinh vật yếu đi và suy giảm tuổi thọ.
Cũng giống như những nạn nhân còn sống sót sau thảm hoạ bom nguyên tử Hiroshima và Nagasaki,các loài động vật tại Chernobyl sinh ra với cặp mắt đục ngầu và não bộ nhỏ hơn. Đó là hậu quả khi tiếp xúc trực tiếp với phóng xạ trong không khí, nước và thức ăn.

Vụ cá chết ở miền trung: liệu có một Chernobyl thứ 2?
Một con dê bị đột biến tại Chernobyl

Đồng thời, các xét nghiệm cho thấy tinh trùng của chúng bị dị dạng, ảnh hưởng mạnh đến thế hệ sau. Tại những khu vực nhiễm xạ nghiêm trọng, có tới 40% chim đực hoàn toàn vô sinh khi không hề có tinh trùng, hoặc tinh trùng rất yếu.

Chưa hết, rất nhiều cá thể tại đây mọc u - tiền đề của ung thư. Các loài thực vật và côn trùng tại đây cũng đột biến rất bất thường, khiến số lượng loài bị giảm sút nghiêm trọng.

Fukushima cũng không khá hơn...

Năm 2011, thảm hoạ kép đã khiến toàn bộ hệ thống làm mát tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima ngừng hoạt động. Kết quả, những lõi hạt nhân bên trong nhà máy tan chảy chỉ trong 3 ngày, bất chấp nỗ lực của chính phủ Nhật Bản. 
 
Vụ cá chết ở miền trung: liệu có một Chernobyl thứ 2?
 Con cá khổng lồ được cho là sản phẩm bị đột biến được tìm thấy ngoài khơi một vùng biển gần Fukushima 

Theo ước tính, thảm hoạ này tuy chỉ gây rò rỉ ra ngoài môi trường lượng phóng xạ bằng 1/10 Chernobyl, nhưng con số này cũng tương đương với 40 lần mức năng lượng từ quả bom Little Boy tại Hiroshima.

Khi xét đến những dữ liệu từ Fukushima, các nhà khoa học cũng nhận thấy xu hướng sụt giảm về cả số lượng lẫn đa dạng loài ở cả chim, thú và côn trùng tại đây. Nguyên nhân cũng đến từ đột biến tiêu cực qua các thế hệ gần, khiến phần lớn chúng đều chết rất sớm.

Vũng Áng sẽ ra sao?

Năm 1968, tại Nhật, một sự kiện tương tự như hiện tượng cá chết hàng loạt ở miền Trung Việt Nam từng xảy ra. Công ty hóa chất Chisso đã đổ chất thải nhà máy chưa được xử lý vào biển Shiranui ở vịnh Minamata, gây ngộ độc thủy ngân cho các sinh vật biển và cư dân địa phương gây ra căn bệnh được gọi là bệnh Minamata sau khi ăn một lượng lớn cá và sò trong vùng biển bị ô nhiễm nặng.

Vụ cá chết ở miền trung: liệu có một Chernobyl thứ 2?
Nạn nhận của đại dịch Minamata
 
Cho đến ngày 30.4.1997, số người trong hai tỉnh Kumamoto và Kagoshima chứng nhận là đã mắc đại dịch Minamata lên tới 17 ngàn người. Căn bệnh này khiến họ bị mất cảm giác và tê ở bàn tay và bàn chân khiến không thể cầm nắm được các vật dụng, dù là nhỏ nhất. Tiếp đến là bị điên, co giật, bất tỉnh và chết một tháng sau khi bị mắc bệnh. Khủng khiếp hơn, những người còn sống khi sinh con thường cho ra đời các em bé dị dạng, khuyết tật bẩm sinh tương tự chất độc mầu da cam.

Ở miền trung, cá đã chết, nhưng liệu những hậu quả đã dừng lại ở đó hay chưa. Liệu đời con cháu của chúng ta có phải gánh chịu thêm những hậu quả khủng khiếp nào khác?